De emotionele gevolgen van een echtscheiding voor een kind worden vaak onderschat. Wees ervan bewust dat het kind niet altijd open staat om over de scheiding te praten. Dit hoeft niet te betekenen dat er niets aan de hand is.
Raar maar waar, maar ondanks het hoge aantal echtscheidingen schamen veel kinderen zich voor het feit dat hun ouders gescheiden zijn. Kinderen zijn bang om gek of zielig gevonden te worden en vinden het moeilijk om met leeftijdgenoten te praten over de emotionele gevolgen die de scheiding voor ze heeft.
Vooral kinderen waarbij de ouders door een scheiding aan financiële zekerheid moeten inleveren, kunnen te maken krijgen met emotionele gevoelens van schaamte. Dit gebeurt vooral als de financiële situatie van de ouders gevolgen begint te hebben voor het dagelijks leven van het kind. Denk bijvoorbeeld aan sportactiviteiten die niet meer mogelijk zijn omdat het te duur is geworden.
Vaak leggen kinderen van gescheiden ouders, een gedeelte van de schuld van de scheiding bij zichzelf neer. Dit komt vaak voor bij jongere kinderen die zichzelf een grotere rol toekennen in alles wat er om zich heen gebeurd. Omdat peuters zichzelf nog als belangrijkste persoon in de wereld ervaren, is het vooral de peuter die de schuld erg naar zichzelf toetrekt. Zo proberen ze toch nog grip te krijgen op een emotionele situatie die zich buiten hun belevingswereld voltrekt. Door de schuld op zich te nemen krijgen ze het gevoel dat zij de situatie kunnen herstellen.
Door alle emotionele onzekerheden worden kinderen vaak angstig. Ze zijn bang verschillende dingen te moeten inleveren. Dit is vaak inderdaad ook het gevolg van een scheiding, omdat scheiden vaak negatieve financiële gevolgen met zich meebrengt. Ze zien ook veel verdriet bij de ouders en zijn bang voor wat er met de ouders gebeurt. Kinderen maken zich zorgen vooral zorgen om de ouder waarbij zij wonen omdat ze iedere dag de kwetsbaarheid van deze ouder meemaken. Ook speelt bij sommige kinderen de angst dat ze de ouder die weg is nooit meer zullen zien. Het kind voelt zich in de steek gelaten en twijfelt over de vraag of de ouders genoeg van hem of haar houden. Deze twijfels leiden vaak tot verlatingsangst en de angst ooit zelf weggestuurd te worden.
Al deze twijfels over de liefde van de ouders kunnen door het kind vaak moeilijk worden geuit en het gevolg is dan vaak aandacht vragend gedrag. Soms ook provocerend gedrag waarbij de ouders tot het uiterste worden getest met als doel de vraag beantwoord te krijgen; Houden ze nog van mij als ik lastig ben of doen ze me weg, net zoals ze elkaar aan de kant hebben gezet? De emotionele redenering hierbij is vaak dat de ouders net zo makkelijk kunnen stoppen met van het kind te houden omdat ze bewezen hebben dit te kunnen door niet meer van elkaar te houden.
Er zijn ook kinderen die de ouders juist extra steun bieden. Ze zijn meegaand en proberen de ouders overal waar mogelijk te helpen. Het kan zelfs zo ver gaan dat het kind - vooral wanneer kinderen tijdens de echtscheiding iets ouder zijn - zich verantwoordelijk gaat voelen voor de ouder. Om te voorkomen dat de gezagsverhouding hierdoor verstoort raak moet alles op alles gezet worden om dit te voorkomen. Anders krijg je als ouder veel problemen en heftig verzet van je kind op het moment dat je sterk genoeg bent en probeert de verantwoordelijkheid van ouder terug te nemen.
De loyaliteit van ieder kind ligt bij beide ouders. De beste manier om je kind te behoeden voor een loyaliteitsconflict en eventueel een identiteitscrisis is om nooit negatief over de andere ouder te praten, tegenover het kind. Daarbij moet aan het kind duidelijk worden gemaakt dat het geen keuze hoeft te maken tussen de ouders. Het moet zowel in woorden als in daden duidelijk voor het kind zijn dat pappa en mamma, afzonderlijk van elkaar, ieder een directe relatie met het kind heeft. En in het belang van het welzijn van het kind zullen pappa en mamma, af en toe hun persoonlijke onenigheid met elkaar aan de kant moeten zetten en elkaar ondersteunen bij het nemen van de verantwoordelijkheid als ouders.
Zowel pappa als mamma moet continu de mogelijkheid voor het kind blijven bieden om op een open manier over de scheiding te praten. Op de lange termijn is het in het belang van het kind dat hij, tijdens en vlak na de scheiding, extra aandacht krijgt en dat er zo snel mogelijk regelmaat en structuur in het leven terugkeert.